Köy çeşmesi

Bavyera bölgesindeyim. Alpler tüm heybetiyle tepemde yükseliyor. Karlı zirveler, yeşil çayırlar, yalçın kayalar.

Yer gök su. Ama nasıl su. Pınarlar, dereler, şelaleler, göller…

Her yerde çılgın gibi su olmasına rağmen ne yok? Çeşme yok. Evet, Avrupa’nın köy ve dağ yollarında çeşme bulma ihtimaliniz sıfıra yakın.

Sadece Doğu Avrupa’da çeşmeler görebiliyorum. Onlar da eski, çoğunun suyu kesilmiş. Yani bunlar da zamanında Osmanlı hâkimiyetindeyken yapmışlar çeşmeleri.

Sonradan bir şekilde kültürlerinde yer etmiş, kendileri de birkaç çeşme yapmışlar ama eskisi kadar bol değil elbette. Transilvanya’nın batısına geçildiği anda kayboluyor çeşmeler.

Avrupa insanında karşılıksız iyilik yapma, Allah rızası gibi mefhumlar olmadığından dolayı bireylerin toplum yararına çeşme yaptırması gibi bir kültür de yok.

Türkiye’de sadece Gönen-Pazarköy arasında, 49 km’lik orman yolunda 74 tane çeşme var. Öyle ki, bir fotoğraf çekmek istediğiniz zaman kadraja dört tane çeşme girebiliyor.

Türkiye’nin genelinde böyledir durum. Kaynağı gören başına şöyle geniş yalaklı bir çeşme diker. Yolcular oluktan, hayvanlar yalaktan içer suyunu. Çeşmeyi yaptıranın da tek beklediği duadır, çünkü su vermek sevaptır bizde.

Batı Avrupa’daysa yok öyle şeyler.

Gelgelelim, sadece çeşme yaptırmakla da adam olunmuyor işte. Çevresine atılan çöplerle, araba yıkarken çevreye saçılan deterjanlarla yapılan bu güzellikler suistimal ediliyor ve bir kişinin yaptığını yüz kişi birleşip berbat edebiliyor.

Bu kadar güzel adetleri olan bir toplum nasıl oldu da bu kadar vurdumduymaz ve bencil oldu anlamıyorum.

Toplumun kalitesini bireylerin kalitesi belirler. Çoğunluk umursamaz olduğu sürece, bireysel çabalarla yerimizde saymaya devam ederiz.

Ocak 2019, Leissigen, İsviçre

+11

0