İş Dünyası Toplum

Bilimin sahipleri

Bugün 3 Aralık 2020. Kimselerin hatırlamadığı ancak çevresel etkileri Çernobil’den bile büyük olan Bhopal Felaketi’nin yıl dönümü.

ABD’li Union Carbide adlı kimya şirketinin, Hindistan’ın Bhopal kentinde bir fabrikası vardı. Tarım ilacı üreten fabrikada, çok zehirli bir madde olan metil izosiyanat kullanılıyordu. Fabrikanın felakete gel diyen bakımsızlığına rağmen firmanın politik gücü, denetçilerin raporlarını bastırıyordu.

Felaket 3 Aralık 1984’te geldi. Metal tozlarıyla yüklü su 610 numaralı fıçıya sızdı, gaza dönüşerek atmosfere yayıldı. Sessiz kıyamet bir anda koptu.

Tam 18.000 kişi ne olduğunu anlayamadan öldü, 550.000 kişi zehirlendi.

Görünmeyen bir ateş yakmıştı şehri. Kıpkırmızı gözlerle boğulurcasına öksürenler, olduğu yerde ölenler, insan cesetleri, hayvan leşleri…

Perde öylece kapandı.

20 yıl sonra, 2004’te yapılan araştırmalarda toprakta normalin altı milyon katı toksik madde bulundu. 2006’daki raporlar, 500.000’den fazla insanın felaketten hala etkilenmekte olduğunu ortaya çıkardı. Bugün 150.000 kişi acı çekmeye devam ediyor. Kanser, tüberküloz, anormal doğumlar, solunum yolu hastalıkları kol geziyor.

Peki, Union Carbide ne yaptı?

Ticari sır diyerek kullandıkları toksik maddeyi açıklamadılar. Hastaneler maddeyi tespit edemediği için ölümler katlanarak arttı.

İlk davalar 1987’de açıldı. Karar 2010’da çıktı, şirketin sekiz çalışanına iki yıl hapis cezası verildi ve ceza ertelendi.

3 milyar dolardan başlayan tazminat davaları, 470 milyon dolar ödenmesine karar verilerek kapatıldı. Paranın tamamı kent idarecilerine gitti. Kazazedelere kişi başı 500 dolar düştü.

Felaketin sorumlusu Union Carbide, hisselerini Dow Chemical’e satarak yoluna devam etti.

Dow Chemical, dünyanın ikinci büyük kimya şirketi olarak faaliyetlerine devam ediyor ve kazazedelerle iletişime girmeyi bile reddediyor.

Ortağı da DuPont. Hani şu PFOA ile milyarlarca insanın kanser olmasına neden olan, “yaptık bir hata” diyerek yoluna devam eden şirket.

Bugün bilim dediğiniz şeyi, üniversiteleri, bu zihniyet fonluyor, yönetiyor. Bayer, DuPont, Dow, GSK…

Bilim de bilim derken bunu unutmamak lazım.

Bir de şu konular var

Siz ne dersiniz?

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır.